पोलीस भरती मराठी व्याकरण सराव परीक्षा संच १: प्रयोग, समास आणि अलंकार सराव टेस्ट

maximum of 20 points
RankNameSubmit onPointsResult
Table is loading
No data available

या सराव संचात पोलीस भरती परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असणारे प्रयोग, समास आणि अलंकार या घटकांवरील २० प्रश्न विचारले आहेत. प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असून निगेटिव्ह मार्किंग नाही. स्वतःची तयारी तपासा!

पोलीस भरती मराठी व्याकरण सराव परीक्षा संच १ : महत्त्व आणि पूर्वतयारी

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई भरती परीक्षेमध्ये लेखी परीक्षेला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. लेखी परीक्षेतील एकूण १०० गुणांपैकी मराठी व्याकरण हा घटक तब्बल २५ गुणांसाठी विचारला जातो. अनेक विद्यार्थ्यांचा असा अनुभव असतो की गणित आणि बुद्धिमत्ता चाचणीत वेळ जास्त जातो, परंतु मराठी व्याकरण हा असा विषय आहे जिथे अगदी कमी वेळात अचूक उत्तरे देऊन २५ पैकी २५ गुण मिळवता येतात. या घटकात उत्तम गुण मिळवण्यासाठी वारंवार विचारल्या जाणाऱ्या संकल्पनांवर मजबूत पकड असणे आवश्यक आहे.

या सराव संच १ मध्ये आपण मराठी व्याकरणातील अत्यंत निर्णायक आणि थोडेसे कठीण वाटणारे तीन प्रमुख घटक समाविष्ट केले आहेत: प्रयोग, समास आणि अलंकार. मागील वर्षांच्या पोलीस भरती प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केले असता या तीन घटकांवर मिळून किमान ५ ते ७ प्रश्न हमखास विचारले जातात.

महत्त्वाच्या घटकांचे विश्लेषण व गुणविभागणी

घटक (Topic)संभाव्य प्रश्नसंख्यामहत्त्वाचे उपप्रकार
प्रयोग (Prayog)२ ते ३ प्रश्नकर्तरी, कर्मणी (नवीन कर्मणी, शक्य, समापन), भावे प्रयोग व संकर प्रयोग
समास (Samas)२ ते ३ प्रश्नअव्ययीभाव, तत्पुरुष (कर्मधारय, द्विगु), द्वंद्व आणि बहुव्रीही समास
अलंकार (Alankar)१ ते २ प्रश्नशब्दालंकार (अनुप्रास, श्लेष, यमक) व अर्थालंकार (उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, व्यतिरेक, दृष्टांत)

अभ्यास करताना लक्षात ठेवावयाच्या रणनीती

  • प्रयोगाची ओळख: वाक्यातील कर्ता आणि कर्म शोधणे शिका. कर्त्याला प्रत्यय नसेल तर तो सामान्यतः कर्तरी प्रयोग असतो. कर्त्याला तृतीयेचा आणि कर्माला प्रथमेचा प्रत्यय असेल तर कर्मणी प्रयोग होतो. दोघांनाही प्रत्यय असल्यास बहुधा भावे प्रयोग असतो.
  • समासाचा विग्रह: समासाचे नाव ओळखण्यासाठी शब्दाचा योग्य विग्रह करता येणे सर्वात मूलभूत कौशल्य आहे. विग्रहावरून कोणते पद प्रधान आहे (पहिले, दुसरे, दोन्ही की तिसरेच) हे समजते आणि समासाचा मुख्य प्रकार ठरवता येतो.
  • अलंकारातील साम्य व फरक: उपमेय आणि उपमान यातील संबंध समजून घ्या. ‘सारखा, सम, गत’ आले तर उपमा; ‘जणू, जणू काय, गमे, वाटे’ आले तर उत्प्रेक्षा; आणि दोन्ही एकरूप दाखवले तर रूपक अलंकार होतो.

परीक्षेसाठी अत्यंत उपयुक्त टिप्स

  1. दररोज किमान ५० मराठी व्याकरण प्रश्नांचा ऑनलाइन सराव करा जेणेकरून वेळेचे नियोजन सुधारेल.
  2. ज्या प्रश्नांची उत्तरे चुकतात, त्यांच्या स्पष्टीकरणाची वहीत स्वतंत्र नोंद करून ठेवा.
  3. नियम तोंडपाठ करण्यापेक्षा प्रत्यक्ष उदाहरणे सोडवण्यावर जास्त भर द्या.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

१. पोलीस भरतीसाठी मराठी व्याकरणाचे किती प्रश्न विचारले जातात?

पोलीस भरती लेखी परीक्षेत मराठी व्याकरण व शब्दसंग्रहावर एकूण २५ प्रश्न (२५ गुणांसाठी) विचारले जातात.

२. प्रयोग ओळखताना विद्यार्थी सामान्यतः कोणती चूक करतात?

विद्यार्थी वाक्यातील कर्ता आणि कर्म योग्यरित्या न ओळखता घाईघाईने उत्तर देतात. क्रियापदाला ‘णारा/णारी’ प्रत्यय लावून ‘कोण?’ विचारल्यास कर्ता मिळतो आणि ‘काय?’ विचारल्यास कर्म मिळते, ही पद्धत वापरल्यास चूक होत नाही.

३. समासाचे प्रकार लक्षात ठेवण्याची सोपी पद्धत कोणती?

कोणते पद महत्त्वाचे आहे हे लक्षात ठेवा: पहिले पद प्रधान = अव्ययीभाव, दुसरे पद प्रधान = तत्पुरुष, दोन्ही पदे प्रधान = द्वंद्व, आणि दोन्ही पदांवरून तिसऱ्याच घटकाचा बोध = बहुव्रीही समास.

४. या मोफत टेस्ट सिरीजचा पोलीस भरतीसाठी काय फायदा होईल?

या सराव चाचणीमुळे स्पर्धा परीक्षेच्या प्रत्यक्ष वातावरणाचा अनुभव मिळतो, संकल्पना स्पष्ट होतात आणि परीक्षेतील निगेटिव्ह घटकांवर नियंत्रण मिळवून अचूकता (Accuracy) वाढण्यास मदत होते.