या सराव परीक्षेत आधार ऑपरेटर व सुपरवायझर अभ्यासक्रमातील सर्व प्रकरणांवर आधारित २५ महत्त्वाचे प्रश्न विचारण्यात आले आहेत. सर्व प्रश्न काळजीपूर्वक सोडवा आणि आपले ज्ञान तपासा.
You have already completed the quiz before. Hence you can not start it again.
Quiz is loading...
You must sign in or sign up to start the quiz.
You have to finish following quiz, to start this quiz:
Results
0 of 25 questions answered correctly
Your time:
Time has elapsed
You have reached 0 of 0 points, (0)
Categories
Not categorized0%
Please Enter Your Name to Display your name on our Leaderboard
Loading
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
Answered
Review
Question 1 of 25
1. Question
1 points
UIDAI ची स्थापना कोणत्या कायद्याच्या तरतुदींनुसार करण्यात आली आहे?
Correct!
UIDAI ची स्थापना भारत सरकारने ‘आधार कायदा २०१६’ च्या तरतुदींनुसार अधिकृत वैधानिक प्राधिकरण म्हणून केली आहे.
Incorrect!
UIDAI ची स्थापना भारत सरकारने ‘आधार कायदा २०१६’ च्या तरतुदींनुसार अधिकृत वैधानिक प्राधिकरण म्हणून केली आहे.
Question 2 of 25
2. Question
1 points
बाल आधार नोंदणी (CELC) अंतर्गत कोणत्या वयोगटातील मुलांची नोंदणी टॅबलेटद्वारे केली जाते?
Correct!
CELC (Child Enrolment Lite Client) टॅबलेटद्वारे ० ते ५ वर्षे वयोगटातील बालकांची बायोमेट्रिक्सशिवाय फक्त फोटो आणि पालकांच्या आधारद्वारे नोंदणी होते.
Incorrect!
CELC (Child Enrolment Lite Client) टॅबलेटद्वारे ० ते ५ वर्षे वयोगटातील बालकांची बायोमेट्रिक्सशिवाय फक्त फोटो आणि पालकांच्या आधारद्वारे नोंदणी होते.
Question 3 of 25
3. Question
1 points
आधार नोंदणी करताना खालीलपैकी कशाचा समावेश बायोमेट्रिक डेटामध्ये होतो?
Correct!
आधार नोंदणीमध्ये बायोमेट्रिक माहिती म्हणून दोन्ही डोळ्यांचे बुबुळ (Iris), दहाही बोटांचे ठसे आणि चेहऱ्याचा स्पष्ट फोटो घेतला जातो.
Incorrect!
आधार नोंदणीमध्ये बायोमेट्रिक माहिती म्हणून दोन्ही डोळ्यांचे बुबुळ (Iris), दहाही बोटांचे ठसे आणि चेहऱ्याचा स्पष्ट फोटो घेतला जातो.
Question 4 of 25
4. Question
1 points
नवीन आधार नोंदणीसाठी नागरिकाचे किमान वय किती असणे आवश्यक आहे?
Correct!
आधार नोंदणीसाठी किमान वयाची कोणतीही अट नाही; नवजात बालकाचीही जन्माच्या दाखल्याच्या आधारे नोंदणी करता येते.
Incorrect!
आधार नोंदणीसाठी किमान वयाची कोणतीही अट नाही; नवजात बालकाचीही जन्माच्या दाखल्याच्या आधारे नोंदणी करता येते.
Question 5 of 25
5. Question
1 points
एखाद्या व्यक्तीला दोन्ही हात नसतील तर ऑपरेटरने त्याची बायोमेट्रिक नोंदणी कशी करावी?
Correct!
शारीरिक व्यंग किंवा अवयव नसल्यास सिस्टीममध्ये ‘अपवाद’ (Biometric Exception) नोंदवून चेहरा आणि अपंगत्वाचा फोटो घेणे बंधनकारक असते.
Incorrect!
शारीरिक व्यंग किंवा अवयव नसल्यास सिस्टीममध्ये ‘अपवाद’ (Biometric Exception) नोंदवून चेहरा आणि अपंगत्वाचा फोटो घेणे बंधनकारक असते.
Question 6 of 25
6. Question
1 points
ऑपरेटरने स्वतःच्या किंवा जवळच्या नातेवाईकाच्या आधार नोंदणीसाठी स्वतःचे क्रेडेंशियल वापरून पडताळणी करणे काय मानले जाते?
Correct!
ऑपरेटर किंवा सुपरवायझरने स्वतःचे किंवा स्वतःच्या खात्यातून स्वतःच्या नोंदणीचे सत्यापन करणे हा UIDAI नियमांनुसार गंभीर गैरप्रकार मानला जातो.
Incorrect!
ऑपरेटर किंवा सुपरवायझरने स्वतःचे किंवा स्वतःच्या खात्यातून स्वतःच्या नोंदणीचे सत्यापन करणे हा UIDAI नियमांनुसार गंभीर गैरप्रकार मानला जातो.
Question 7 of 25
7. Question
1 points
आधार नोंदणी सॉफ्टवेअर (ECMP) मध्ये ऑपरेटरचे ऑनबोर्डिंग करण्यासाठी कशाची आवश्यकता असते?
Correct!
ऑनबोर्डिंग प्रक्रियेत ऑपरेटरचे प्रमाणपत्र तपशील, युझर आयडी आणि बायोमेट्रिक (फिंगरप्रिंट/आईरिस) प्रमाणीकरण आवश्यक असते.
Incorrect!
ऑनबोर्डिंग प्रक्रियेत ऑपरेटरचे प्रमाणपत्र तपशील, युझर आयडी आणि बायोमेट्रिक (फिंगरप्रिंट/आईरिस) प्रमाणीकरण आवश्यक असते.
Question 8 of 25
8. Question
1 points
मुलांचे अनिवार्य बायोमेट्रिक अद्यतन (MBU) कोणत्या वयात विनामूल्य केले जाते?
Correct!
५ वर्षे आणि १५ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर मुलांचे अनिवार्य बायोमेट्रिक अद्यतन (MBU) आधार केंद्रावर मोफत केले जाते.
Incorrect!
५ वर्षे आणि १५ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर मुलांचे अनिवार्य बायोमेट्रिक अद्यतन (MBU) आधार केंद्रावर मोफत केले जाते.
Question 9 of 25
9. Question
1 points
रहिवाशाकडे स्वतंत्र पत्त्याचा पुरावा (PoA) नसल्यास कोणत्या पर्यायाद्वारे नोंदणी करता येते?
Correct!
स्वतंत्र पत्ता पुरावा नसल्यास कुटुंबप्रमुख (HoF) यांच्या संमतीने नातेसंबंधाचा पुरावा जोडून किंवा गॅझेटेड अधिकाऱ्याच्या विहित नमुन्यातील प्रमाणपत्राने नोंदणी होते.
Incorrect!
स्वतंत्र पत्ता पुरावा नसल्यास कुटुंबप्रमुख (HoF) यांच्या संमतीने नातेसंबंधाचा पुरावा जोडून किंवा गॅझेटेड अधिकाऱ्याच्या विहित नमुन्यातील प्रमाणपत्राने नोंदणी होते.
Question 10 of 25
10. Question
1 points
आधार क्रमांक किती अंकी असतो?
Correct!
आधार क्रमांक ही १२ अंकांची यादृच्छिक (Random) अद्वितीय ओळख संख्या असते.
Incorrect!
आधार क्रमांक ही १२ अंकांची यादृच्छिक (Random) अद्वितीय ओळख संख्या असते.
Question 11 of 25
11. Question
1 points
NSEIT परीक्षेत सुपरवायझर प्रमाणपत्रासाठी उमेदवाराने किमान किती गुण मिळवणे आवश्यक आहे?
Correct!
सुपरवायझर प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी उमेदवाराला किमान ७०% गुण मिळवणे आवश्यक असते; ५५% ते ६९% दरम्यान ऑपरेटर प्रमाणपत्र मिळते.
Incorrect!
सुपरवायझर प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी उमेदवाराला किमान ७०% गुण मिळवणे आवश्यक असते; ५५% ते ६९% दरम्यान ऑपरेटर प्रमाणपत्र मिळते.
Question 12 of 25
12. Question
1 points
बायोमेट्रिक नोंदणी दरम्यान फिंगरप्रिंट स्कॅन करताना योग्य क्रम कोणता असावा?
Correct!
प्रमाणित पद्धतीनुसार डाव्या हाताची चार बोटे, उजव्या हाताची चार बोटे आणि शेवटी दोन्ही अंगठे अशा क्रमाने फिंगरप्रिंट घेतले जातात.
Incorrect!
प्रमाणित पद्धतीनुसार डाव्या हाताची चार बोटे, उजव्या हाताची चार बोटे आणि शेवटी दोन्ही अंगठे अशा क्रमाने फिंगरप्रिंट घेतले जातात.
भारतीय पासपोर्टवर फोटो आणि पत्ता दोन्ही उपलब्ध असल्याने तो PoI आणि PoA या दोन्हीसाठी ग्राह्य धरला जातो.
Incorrect!
भारतीय पासपोर्टवर फोटो आणि पत्ता दोन्ही उपलब्ध असल्याने तो PoI आणि PoA या दोन्हीसाठी ग्राह्य धरला जातो.
Question 14 of 25
14. Question
1 points
नोंदणी किंवा अद्यतन प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर ऑपरेटरने रहिवाशाला काय देणे बंधनकारक आहे?
Correct!
नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण होताच ईआयडी (EID) क्रमांकासह मुद्रित पोचपावती प्रिंट काढून त्यावर स्वाक्षरी करून रहिवाशाला विनामूल्य देणे बंधनकारक आहे.
Incorrect!
नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण होताच ईआयडी (EID) क्रमांकासह मुद्रित पोचपावती प्रिंट काढून त्यावर स्वाक्षरी करून रहिवाशाला विनामूल्य देणे बंधनकारक आहे.
Question 15 of 25
15. Question
1 points
आधार नोंदणी करताना फिंगरप्रिंटची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी ऑपरेटरने काय करावे?
Correct!
हात स्वच्छ, कोरडे असणे आणि स्कॅनर काच स्वच्छ ठेवल्याने फिंगरप्रिंट्सची गुणवत्ता (Fingerprint Quality Score) सुधारते.
Incorrect!
हात स्वच्छ, कोरडे असणे आणि स्कॅनर काच स्वच्छ ठेवल्याने फिंगरप्रिंट्सची गुणवत्ता (Fingerprint Quality Score) सुधारते.
Question 16 of 25
16. Question
1 points
UIDAI द्वारे लहान बालकांना (० ते ५ वर्षे) दिल्या जाणाऱ्या आधार कार्डचा रंग कोणता असतो?
Correct!
पाच वर्षांखालील बालकांसाठी जारी केले जाणारे बाल आधार कार्ड निळ्या रंगाचे असते.
Incorrect!
पाच वर्षांखालील बालकांसाठी जारी केले जाणारे बाल आधार कार्ड निळ्या रंगाचे असते.
Question 17 of 25
17. Question
1 points
आधार केंद्रावर सुपरवायझरची प्राथमिक जबाबदारी कोणती असते?
Correct!
केंद्राचे नियमबद्ध संचलन, कागदपत्रांची मूळ प्रतीवरून पडताळणी आणि दैनंदिन नोंदणीची गुणवत्ता तपासणे ही सुपरवायझरची मुख्य जबाबदारी आहे.
Incorrect!
केंद्राचे नियमबद्ध संचलन, कागदपत्रांची मूळ प्रतीवरून पडताळणी आणि दैनंदिन नोंदणीची गुणवत्ता तपासणे ही सुपरवायझरची मुख्य जबाबदारी आहे.
Question 18 of 25
18. Question
1 points
आधार क्लायंट सॉफ्टवेअरमध्ये दररोज ‘सिंक’ (Client Sync) करणे का आवश्यक आहे?
Correct!
ऑपरेटर व केंद्र सक्रिय राहण्यासाठी आणि सिस्टीम सुरक्षा मानकांची खात्री करण्यासाठी क्लायंट सिंकिंग अनिवार्य असते.
Incorrect!
ऑपरेटर व केंद्र सक्रिय राहण्यासाठी आणि सिस्टीम सुरक्षा मानकांची खात्री करण्यासाठी क्लायंट सिंकिंग अनिवार्य असते.
Question 19 of 25
19. Question
1 points
जर एखाद्या व्यक्तीचा एक डोळा नसेल, तर आईरिस (Iris) कॅप्चर करताना काय करावे?
Correct!
एका डोळ्याची समस्या किंवा डोळा नसल्यास सॉफ्टवेअरमध्ये तसा अपवाद नोंदवून उपलब्ध डोळ्याचे आयरीस स्कॅन घेतले जाते.
Incorrect!
एका डोळ्याची समस्या किंवा डोळा नसल्यास सॉफ्टवेअरमध्ये तसा अपवाद नोंदवून उपलब्ध डोळ्याचे आयरीस स्कॅन घेतले जाते.
Question 20 of 25
20. Question
1 points
अधिकृत आधार केंद्रावर नवीन आधार नोंदणीसाठी नागरिकाकडून किती शुल्क आकारले जाते?
Correct!
UIDAI च्या नियमानुसार नवीन आधार नोंदणी ही नागरिकांसाठी पूर्णपणे मोफत (विनामूल्य) आहे.
Incorrect!
UIDAI च्या नियमानुसार नवीन आधार नोंदणी ही नागरिकांसाठी पूर्णपणे मोफत (विनामूल्य) आहे.
Question 21 of 25
21. Question
1 points
ऑपरेटरने आधार नोंदणीसाठी बनावट कागदपत्रे स्वीकारल्यास किंवा अधिक पैसे आकारल्यास कोणती कारवाई होते?
Correct!
भ्रष्टाचार किंवा नियमभंग केल्यास UIDAI ऑपरेटरवर आर्थिक दंड लावते, पोलीस तक्रार दाखल करू शकते आणि कायमस्वरूपी ब्लॅकलिस्ट करते.
Incorrect!
भ्रष्टाचार किंवा नियमभंग केल्यास UIDAI ऑपरेटरवर आर्थिक दंड लावते, पोलीस तक्रार दाखल करू शकते आणि कायमस्वरूपी ब्लॅकलिस्ट करते.
Question 22 of 25
22. Question
1 points
आधार नोंदणी यशस्वी झाल्यानंतर रहिवाशाला ई-आधार कोणत्या संकेतस्थळावरून डाऊनलोड करता येते?
Correct!
नागरिक UIDAI च्या अधिकृत myaadhaar.uidai.gov.in या पोर्टलवरून नोंदणीकृत मोबाईलवर OTP द्वारे ई-आधार डाऊनलोड करू शकतात.
Incorrect!
नागरिक UIDAI च्या अधिकृत myaadhaar.uidai.gov.in या पोर्टलवरून नोंदणीकृत मोबाईलवर OTP द्वारे ई-आधार डाऊनलोड करू शकतात.
Question 23 of 25
23. Question
1 points
कुटुंबप्रमुख (HoF) आधारित नोंदणी प्रक्रियेत खालीलपैकी काय अनिवार्य असते?
Correct!
HoF आधारित नोंदणीमध्ये कुटुंबप्रमुखाचा आधार क्रमांक, त्यांचे बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण आणि नाते सिद्ध करणारा दस्तऐवज आवश्यक असतो.
Incorrect!
HoF आधारित नोंदणीमध्ये कुटुंबप्रमुखाचा आधार क्रमांक, त्यांचे बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण आणि नाते सिद्ध करणारा दस्तऐवज आवश्यक असतो.
Question 24 of 25
24. Question
1 points
आधार नोंदणी दरम्यान रहिवाशाचा चेहऱ्याचा फोटो काढताना कोणती काळजी घ्यावी?
Correct!
चेहऱ्याचा फोटो स्पष्ट येण्यासाठी डोळ्यांच्या रेषेत कॅमेरा, दोन्ही कान स्पष्ट दिसणे आणि कोणतीही सावली नसणे आवश्यक आहे.
Incorrect!
चेहऱ्याचा फोटो स्पष्ट येण्यासाठी डोळ्यांच्या रेषेत कॅमेरा, दोन्ही कान स्पष्ट दिसणे आणि कोणतीही सावली नसणे आवश्यक आहे.
Question 25 of 25
25. Question
1 points
आधार नोंदणी किटसोबत GPS डिव्हाइस सतत जोडलेले असणे का आवश्यक आहे?
Correct!
GPS द्वारे केंद्राचे अचूक भौगोलिक स्थान निश्चित केले जाते, जेणेकरून अनाधिकृत ठिकाणी आधार मशीन चालवण्यास प्रतिबंध होतो.
Incorrect!
GPS द्वारे केंद्राचे अचूक भौगोलिक स्थान निश्चित केले जाते, जेणेकरून अनाधिकृत ठिकाणी आधार मशीन चालवण्यास प्रतिबंध होतो.
आधार सुपरवायझर आणि ऑपरेटर (NSEIT) परीक्षा मिक्स सराव संच १ चे महत्त्व
भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI) अंतर्गत नवीन आधार नोंदणी आणि अद्यतन (Update) केंद्रांचे काम करण्यासाठी NSEIT द्वारे घेतली जाणारी आधार सुपरवायझर आणि ऑपरेटर प्रमाणपत्र परीक्षा उत्तीर्ण होणे बंधनकारक असते. या परीक्षेत उत्तीर्ण झाल्यानंतरच उमेदवाराला सीएससी (CSC), बँका, पोस्ट ऑफिस किंवा इतर सरकारी केंद्रांवर आधार ऑपरेटर किंवा सुपरवायझर म्हणून काम करण्याची अधिकृत परवानगी मिळते.
ही परीक्षा एकाच विषयापुरती मर्यादित नसून यामध्ये युआयडीएआयची मार्गदर्शक तत्त्वे, बायोमेट्रिक व डेमोग्राफिक डेटा कॅप्चर, बाल आधार (CELC), अपवाद व्यवस्थापन आणि ऑपरेटरवरील दंडात्मक कारवाई अशा विविध ९ प्रकरणांचा समावेश असतो. हा मिक्स सराव संच सोडवल्याने उमेदवारांना सर्व प्रकरणांमधील संमिश्र प्रश्नांची अचूक तयारी करता येते.
NSEIT आधार परीक्षा स्वरूप आणि पात्रता निकष
परीक्षेचे स्वरूप बहुपर्यायी (MCQs) असून उमेदवारांना निश्चित वेळेत प्रश्न सोडवावे लागतात. परीक्षेत मिळवलेल्या गुणांनुसार प्रमाणपत्र दिले जाते:
घटक
तपशील
एकूण प्रश्न संख्या
१०० प्रश्न (किंवा अपडेटेड पॅटर्ननुसार)
परीक्षेचा कालावधी
१२० मिनिटे
सुपरवायझर पात्रता गुण
किमान ७०% किंवा ७७ पेक्षा जास्त गुण
ऑपरेटर पात्रता गुण
किमान ५५% ते ६९% गुण
नकारात्मक गुणदान (Negative Marking)
नाही
या सराव संचातील मुख्य घटक (Syllabus Highlights)
UIDAI आणि आधारची मूलभूत माहिती: आधार कायदा २०१६, युआयडीएआयचे अधिकार आणि नागरिक सेवा.
नोंदणी व अद्यतन प्रक्रिया: नवीन आधार नोंदणी, नाव/पत्ता/जन्मतारीख सुधारणा आणि दस्तऐवज पडताळणी.
बायोमेट्रिक डेटा कॅप्चर: १० बोटांचे ठसे, डोळ्यांचे बुबुळ (Iris) आणि चेहऱ्याचा फोटो कॅप्चर करण्याचे तांत्रिक नियम.
बाल आधार (CELC): ० ते ५ वर्षे वयोगटातील मुलांची नोंदणी आणि ५ व १५ वर्षे पूर्ण झाल्यावर अनिवार्य बायोमेट्रिक अद्यतन (MBU).
आचारसंहिता आणि दंड: भ्रष्ट कारभाराविरुद्ध दंडात्मक तरतुदी, आयडी काळ्या यादीत टाकणे (Blacklisting) आणि सुरक्षेचे नियम.
परीक्षेत हमखास यश मिळवण्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स
अपवादात्मक प्रकरणांचे नियम स्पष्ट करा: परीक्षेमध्ये बोटांचे ठसे न उमटणे किंवा शारीरिक व्यंग असलेल्या व्यक्तींची नोंदणी कशी करावी यावर अनेक व्यावहारिक प्रश्न विचारले जातात.
कागदपत्रांची अचूक माहिती ठेवा: ओळखीचा पुरावा (PoI), पत्त्याचा पुरावा (PoA), जन्मतारखेचा पुरावा (DoB) आणि नातेसंबंधाचा पुरावा (PoR) यासाठी कोणते दस्तऐवज वैध आहेत हे व्यवस्थित अभ्यासा.
सॉफ्टवेअर आणि हार्डवेअर संज्ञा समजून घ्या: GPS सिंकिंग, क्लायंट इन्स्टॉलेशन, बायोमेट्रिक डिव्हाइस कॅलिब्रेशन यांसारख्या तांत्रिक संकल्पनांवर लक्ष केंद्रित करा.
नियमित मॉक टेस्ट सोडवा: मिक्स टेस्ट सोडवल्याने वेळेचे व्यवस्थापन सुधारते आणि परीक्षेतील भीती दूर होते.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. सुपरवायझर आणि ऑपरेटर प्रमाणपत्रात काय फरक आहे?
परीक्षेत जास्त गुण (सामान्यतः ७०% पेक्षा जास्त) मिळवणाऱ्या उमेदवाराला ‘सुपरवायझर’ प्रमाणपत्र मिळते, तर कमी गुण मिळवणाऱ्या पात्र उमेदवाराला ‘ऑपरेटर’ प्रमाणपत्र मिळते. सुपरवायझर आधार केंद्र सुरू करणे व ऑपरेटरचे काम सत्यापित करण्याचे अधिकार ठेवतो.
२. NSEIT आधार परीक्षेत निगेटिव्ह मार्किंग असते का?
नाही, या परीक्षेत चुकीच्या उत्तरांसाठी कोणतेही नकारात्मक गुण (Negative Marking) कापले जात नाहीत. त्यामुळे उमेदवारांनी सर्व प्रश्न सोडवणे फायदेशीर ठरते.
३. लहान मुलांचे अनिवार्य बायोमेट्रिक अद्यतन (MBU) कधी करावे लागते?
मुलांचे वय ५ वर्षे पूर्ण झाल्यावर आणि त्यानंतर १५ वर्षे पूर्ण झाल्यावर बायोमेट्रिक अपडेट करणे अनिवार्य असते. हे अपडेट आधार केंद्रावर पूर्णपणे मोफत केले जाते.
४. आधार परीक्षेसाठी अर्ज कसा करावा?
NSEIT च्या अधिकृत UIDAI परीक्षा पोर्टलवर जाऊन ऑनलाइन नोंदणी करावी लागते. त्यानंतर परीक्षा शुल्क भरून जवळचे परीक्षा केंद्र आणि तारीख निवडून स्लॉट बुक करता येतो.